Önce doğru soruyu kurun.
HPV, HIV ve genital siğil için farklı değerlendirme yöntemleri gerekir. Bir sonuç diğerinin yerine geçmez.
| Aranan şey | Uygun yöntem ailesi | Yanıtlamadığı soru |
|---|---|---|
| Görünür genital siğil | Muayene; atipikse biyopsi | HPV genotipi çoğu zaman tedaviyi seçmez. |
| Rahim ağzında yüksek riskli HPV | Onaylı HPV DNA/mRNA testi | Tek başına hücre değişikliği veya kanser tanısı koymaz. |
| Rahim ağzı hücre değişikliği | Pap/sitoloji; gerekirse kolposkopi-biyopsi | Negatif Pap vücudun her yerinde HPV olmadığını göstermez. |
| HIV enfeksiyonu | Ag/Ab, ayrım testi, gerektiğinde NAT | Belirti veya kan sayımı HIV tanısı koymaz. |
Rahim ağzından HPV negatifliği; penis, anal kanal veya ağızda HPV olmadığı anlamına gelmez. Kan HIV testi de HPV’yi göstermez.
HPV’de muayene ile taramayı karıştırmayın.
| Test/yöntem | Örnek | Ne zaman? | Sonuç dili |
|---|---|---|---|
| Görsel muayene | Lezyonun kendisi | Yeni genital/anal kabarıklık | Siğille uyumlu / ayırıcı tanı |
| Biyopsi | Küçük doku parçası | Tanı belirsiz, atipik, kanayan, dirençli lezyon | Histopatolojik tanı; gerekirse displazi derecesi |
| hrHPV DNA | Çoğunlukla rahim ağzı örneği | Yaşa/ulusal programa göre tarama veya anormal sonucun yönetimi | Negatif, pozitif; bazen 16/18 ve diğerleri |
| HPV mRNA | Rahim ağzı hücre örneği | Onaylı kullanım alanında risk değerlendirmesi | E6/E7 mRNA pozitif/negatif |
| Genotipleme | Onaylı anatomik örnek | Özellikle 16/18 risk ayrımı gereken algoritma | Tip-spesifik veya havuz sonucu |
Siğilden sürüntü/PCR yaptırmalı mıyım?
Genital siğil tanısında HPV testi önerilmez; sonuç tanıyı doğrulamaz ve çoğu zaman tedaviyi değiştirmez. Atipik lezyonda daha değerli yöntem genellikle biyopsidir.
Muayene → ayırıcı tanı → gerekirse biyopsi
- 1Öykü
Lezyonun ne zaman fark edildiği, değişimi, şikâyetler ve önceki tedaviler konuşulur.
- 2Görsel muayene
Yer, sayı, yüzey, renk ve çevre dokuyla ilişkisi değerlendirilir.
- 3Ayırıcı tanı
Et beni, kıl kökü iltihabı, molluscum, normal anatomik yapılar ve diğer hastalıklar gözden geçirilir.
- 4Biyopsi — gerektiğinde
Tanı belirsizse; lezyon kanayan, pigmentli, sert, hızla büyüyen veya tedaviye dirençliyse doku örneği alınabilir.
- 5Kişiye uygun tedavi
Kriyoterapi, topikal tedavi, elektrokoter, lazer veya cerrahi yöntem muayene bulgularına göre seçilir.
Genital siğilin tanısında rutin HPV testi çoğu zaman gerekli değildir. HPV testi siğili doğrulamaz ve tedavi seçimini genellikle değiştirmez.
Tarama sonucu doğrulama zincirinin başlangıcıdır.
Virüsün genetik materyalini arar. Akut enfeksiyon şüphesi, belirsiz algoritma veya özel klinik durumda kullanılır.
Damar kanında erken tanı avantajı olan standart başlangıç yöntemidir.
Parmak ucu kanı ya da bazı testlerde ağız sıvısı. Pencere süresi yöntemden etkilenir.
Reaktif ilk testin ardından tip-spesifik antikorları ayırır; gerekirse NAT ile tamamlanır.
Test istemeden önce şu bilgileri verin
- Olası temasın tarihi ve türü
- Sonraki yeni temaslar
- PEP veya PrEP kullanımı
- Daha önceki testin adı, örnek türü ve tarihi
- Bağışıklığı etkileyen durumlar ve gebelik
Derhal uygun acil sağlık birimi veya enfeksiyon hastalıkları birimiyle görüşün.
“Pozitif” ve “negatif” tek başına yeterli değildir.
Özellikle HIV taramasında “reaktif”, kesin tanı değil; doğrulama gerektiği anlamına gelir.
Test edilen örnekte, testin ölçüm sınırı ve paneli içinde hedef saptanmamıştır. Pencere dönemi yine önemlidir.
Negatif değildir. Örnek kalitesi uygun olmadığından testin tekrarı gerekir.
Sonuç zinciri tamamlanmamıştır; farklı veya ek test gerekir.
Kanser tanısı değildir; daha yüksek risk nedeniyle yaş ve öyküye göre ek değerlendirme gerektirebilir.
Doku tanısını gösterir; siğil, iyi huylu farklı bir lezyon veya ek inceleme gerektiren bir değişiklik raporlanabilir.
Daha verimli bir değerlendirme için
- Tüm raporların yalnızca fotoğrafını değil, tarih ve laboratuvar adı görünen tam kopyasını getirin.
- Kullandığınız ilaçlar, aşılar, bağışıklığı etkileyen hastalıklar ve önceki girişimleri not edin.
- Lezyon varsa randevu öncesi yakıcı ürün sürmeyin, koparmayın veya tıraşla tahriş etmeyin.
- HIV açısından temasın tam tarihini, PEP/PrEP kullanımını ve son testinizi açıkça paylaşın.
- Görüşmede mahremiyet kaygınızı söyleyin; hangi bilginin neden sorulduğunu öğrenme hakkınız vardır.
Op. Dr. Levent Türk ürolojik ve genital lezyon değerlendirmesinde yardımcı olabilir; HIV tedavisi, servikal kolposkopi veya bölgeye özgü ileri girişimler için ilgili uzmanlık alanına yönlendirme gerekebilir.
Son tıbbi içerik kontrolü: 26 Ağustos 2026. Ulusal programlar, test onayları ve kişisel izlem planları ülkeye ve kişiye göre değişebilir.
Elinizdeki testin ne söylediğini, ne söylemediğini birlikte ayıralım.
Randevuda şikâyetiniz ve mevcut sonuçlarınız dinlenir; gerekli muayene, test veya ilgili branşa yönlendirme açıkça anlatılır.